Is Snurken Gevaarlijk? Wanneer snurken een waarschuwingssignaal is.

Snurken wordt vaak afgedaan als een onschuldige maar irritante eigenschap. Maar is dat terecht? In dit artikel bespreken we wanneer snurken gewoon hinderlijk is en wanneer het een teken kan zijn van een serieus gezondheidsrisico.

Het korte antwoord: ja, snurken kan gevaarlijk zijn

Laten we direct duidelijk zijn: snurken op zich is niet altijd gevaarlijk, maar het kan een symptoom zijn van een aandoening die dat wel is. Het onderscheid zit hem in wat er precies gebeurt tijdens je slaap. Bij ongecompliceerd snurken stroomt de lucht nog steeds door, alleen met geluid. Bij obstructieve slaapapneu stopt de lucht tijdelijk volledig met stromen. Dit verschil klinkt misschien subtiel, maar de gevolgen voor je gezondheid zijn enorm.

Wanneer is snurken onschuldig?

Niet elk snurkgeluid is reden tot zorg. Snurken is waarschijnlijk onschuldig wanneer het alleen voorkomt in bepaalde situaties, zoals na alcoholgebruik, bij verkoudheid of extreme vermoeidheid. Ook als je je overdag fit en uitgerust voelt, geen ademstops worden waargenomen door je partner en het snurken regelmatig en constant klinkt zonder onderbrekingen, is er meestal geen reden tot zorg. Dit zogenaamde primaire snurken is vooral een probleem voor je bedpartner, niet voor je gezondheid. Het kan wel de voorbode zijn van slaapapneu, dus het blijft zinvol om veranderingen in de gaten te houden.

Wanneer wordt snurken gevaarlijk?

Snurken wordt een gezondheidsrisico wanneer het gepaard gaat met ademstops. Dit heet obstructieve slaapapneu en het is veel voorkomender dan de meeste mensen denken. Naar schatting hebben 1 tot 2 miljoen Nederlanders slaapapneu, waarvan het grootste deel het niet weet. Bij slaapapneu blokkeert je luchtweg tientallen tot honderden keren per nacht volledig. Je stopt met ademen, soms wel een minuut lang. Je lichaam reageert met een stressrespons: je hartslag schiet omhoog, je bloeddruk stijgt en je wordt kort gewekt om weer te kunnen ademen. Dit alles meestal zonder dat je het bewust merkt.

De herhaalde zuurstoftekorten en verstoorde slaap veroorzaken op termijn ernstige schade aan je lichaam.

De gezondheidsrisico’s van onbehandelde slaapapneu

De wetenschap is duidelijk: onbehandelde slaapapneu verhoogt het risico op een reeks ernstige aandoeningen significant.

Hart- en vaatziekten vormen het grootste risico. Slaapapneu verhoogt de kans op hoge bloeddruk met een factor twee tot drie. Ongeveer 50% van de mensen met slaapapneu heeft hypertensie en veel gevallen van moeilijk behandelbare hoge bloeddruk blijken slaapapneu als onderliggende oorzaak te hebben. Daarnaast verdubbelt slaapapneu het risico op hartritmestoornissen, met name boezemfibrilleren. Het risico op hartfalen, hartaanval en beroerte is eveneens significant verhoogd.

Het mechanisme hierachter is logisch: elke ademstop veroorzaakt een daling van het zuurstofgehalte in je bloed. Je lichaam reageert alsof je stikt, met een stressrespons die je hart en bloedvaten belast. Dit honderden keren per nacht, nacht na nacht, jarenlang.

Diabetes type 2 hangt sterk samen met slaapapneu. De verstoorde slaap beïnvloedt je hormoonhuishouding en vermindert de insulinegevoeligheid. Studies tonen aan dat mensen met matige tot ernstige slaapapneu een twee tot drie keer hoger risico hebben op het ontwikkelen van diabetes. Mentale gezondheid lijdt onder chronisch slaaptekort. Depressie komt vijf keer vaker voor bij mensen met onbehandelde slaapapneu. Angststoornissen, prikkelbaarheid en concentratieproblemen zijn eveneens veelvoorkomend. Sommige mensen worden jarenlang behandeld voor depressie terwijl de werkelijke oorzaak, slaapapneu, onontdekt blijft.

Cognitieve achteruitgang is een ander gevolg. Chronisch zuurstoftekort en slaapfragmentatie tasten het geheugen en de cognitieve functies aan. Recent onderzoek suggereert een verband tussen onbehandelde slaapapneu en een verhoogd risico op dementie.

Het risico dat je niet ziet aankomen: verkeersongevallen

Een van de meest directe gevaren van slaapapneu is de extreme vermoeidheid overdag. Mensen met onbehandelde slaapapneu hebben een twee tot zeven keer hoger risico op verkeersongelukken. Ze vallen letterlijk in slaap achter het stuur of reageren te traag door verminderde alertheid.

Dit risico is vergelijkbaar met rijden onder invloed van alcohol. Het verschil is dat mensen met slaapapneu zich vaak niet bewust zijn van hoe vermoeid ze werkelijk zijn. Ze zijn gewend geraakt aan hun chronische vermoeidheid en beschouwen het als normaal.

Hoe herken je dat jouw snurken gevaarlijk kan zijn?

Er zijn duidelijke waarschuwingssignalen die erop kunnen wijzen dat je snurken meer is dan alleen lawaai:

• Ademstops tijdens de slaap zijn het belangrijkste signaal. Als je partner waarneemt dat je stopt met ademen gevolgd door een luide snurk of hap naar adem, is dat een sterke aanwijzing voor slaapapneu. Chronische vermoeidheid ondanks voldoende slaapuren is een ander belangrijk teken. Je slaapt acht uur maar voelt je alsof je nauwelijks hebt geslapen.
• Ochtend hoofpijn die na het opstaan verdwijnt wordt veroorzaakt door de zuurstofschommelingen tijdens de nacht.
• Concentratieproblemen en vergeetachtigheid overdag zijn het gevolg van de verstoorde slaap die je hersenen niet de kans geeft om te herstellen.
• Droge mond of keelpijn bij het wakker worden wijst op mondademhaling door een geblokkeerde luchtweg.
• Vaak plassen tijdens de nacht is een minder bekend symptoom. De ademstops veroorzaken drukveranderingen die de aanmaak van urine stimuleren.
• Stemmingswisselingen, prikkelbaarheid of somberheid zonder duidelijke oorzaak kunnen ook wijzen op slaapapneu.

Als je meerdere van deze signalen herkent, is het verstandig om je situatie serieus te nemen.

Bepaalde groepen lopen extra risico

• Hoewel slaapapneu iedereen kan treffen, zijn sommige groepen extra kwetsbaar.
• Mensen met overgewicht hebben het hoogste risico. Een BMI boven de 30 verhoogt de kans op slaapapneu aanzienlijk doordat vetweefsel de luchtweg vernauwt.
• Mannen hebben twee tot drie keer vaker slaapapneu dan vrouwen, al neemt dit verschil af na de menopauze.
• Mensen boven de 40 jaar hebben een verhoogd risico doordat de spieren in de keel verslappen met de leeftijd.
• Mensen met een familiegeschiedenis van slaapapneu hebben een genetisch verhoogd risico.
• Rokers hebben driemaal meer kans op slaapapneu door irritatie en ontsteking van de luchtwegen.

Het goede nieuws: behandeling werkt

Het klinkt allemaal misschien alarmerend, maar er is goed nieuws. Slaapapneu is zeer goed behandelbaar en de gezondheidsrisico’s nemen snel af zodra de behandeling begint. Een MRA (Mandibulair Repositie Apparaat) is voor veel mensen een effectieve en comfortabele oplossing. Dit op maat gemaakte apparaat (bijvoorbeeld van SomnoMed)houdt de onderkaak iets naar voren tijdens het slapen, waardoor de luchtweg open blijft. Bij snurken en milde tot matige slaapapneu zijn succespercentages tot 96% geen uitzondering.

Bij ernstigere vormen van slaapapneu is CPAP-therapie vaak de aangewezen behandeling. Een masker blaast lucht met lichte overdruk om de luchtweg open te houden. Leefstijlaanpassingen zoals afvallen, stoppen met roken en alcohol vermijden voor het slapen kunnen eveneens een groot verschil maken, vooral in combinatie met andere behandelingen.

Wanneer moet je actie ondernemen?

Neem snurken serieus wanneer het regelmatig voorkomt en gepaard gaat met een of meer van de waarschuwingssignalen die hierboven zijn beschreven. Wacht niet tot je ernstige klachten hebt. De schade van onbehandelde slaapapneu bouwt zich langzaam maar gestaag op.

Een eerste stap is het invullen van een vragenlijst die je risico inschat. Dit geeft je een indicatie of verder onderzoek zinvol is.

Conclusie

Is snurken gevaarlijk? Het kan. Ongecompliceerd snurken zonder ademstops is vooral vervelend voor je omgeving. Maar snurken dat gepaard gaat met ademstops, vermoeidheid overdag en andere symptomen kan wijzen op slaapapneu, een aandoening met serieuze gezondheidsrisico’s. Het probleem is dat je zelf vaak niet weet wat er ’s nachts gebeurt. Je slaapt immers. Daarom is het belangrijk om de signalen te kennen en alert te zijn, zeker als je in een risicogroep valt.

De oplossing begint met bewustwording. Ken de symptomen, luister naar je partner als die zich zorgen maakt en neem actie als je vermoedt dat er meer aan de hand is.

Wil je weten hoe het met jouw snurken zit? Doe de gratis snurktest op https://snurkportaal.nl/doe-de-snurktest/ en krijg direct inzicht in jouw situatie!